Kamu Denetçiliği Kurumu’na (KDK) müracaat eden bir sigortalı, yaş koşulunu yerine getirememesi nedeniyle 2024’te emekli emeklilik hakkını kazanamadığını fakat bu yıl itibarıyla emekli olması durumunda alacağı emekli maaşının 2024 yılı için hesaplanan maaştan daha düşük olacağına vurgu yaparak, bunun adaletli bir karar olmadığını iddia etti ve emekli maaşlarındaki düşüşün düşüş konusunda yasal düzenleme yapılmasını talep etti.
KDK, ilgili sigortalının müracaatı üzerine Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan (SGK) görüş talep etti. SGK ise KDK’ya ilettiği yazıda emekli maaşlarının sigortalının prim ödeme gün sayısı, primi, esas kazançları, yaşı ve tahsis talep tarihi gibi etkenler göz önünde bulundurularak yürürlükteki mevzuata göre hesap edildiğini açıkladı.
İlgili sigortalının farklı dönemlerde emeklilik müracaatı etmesi halinde oluşan aylık maaş farklarının halihazırdaki mevzuat hükümlerinin uygulanmasından kaynaklandığı belirtildi. Bunun yanı sıra, söz konusu farklılığın ortadan kaldırılmasına ilişkin bir çalışma olmadığı ifade edildi.
EMEKLİ MAAŞLARINDA FARKLILIKLAR OLUŞUYOR
KDK’nın değerlendirmesinde uyuşma anlaşmazlığın temelinde aynı şart ve koşula sahip, aynı şarta sahip sigortalıların sadece tahsis talep tarihine bağlı olarak çeşitli miktarda emekli maaşı alması olduğu aktarıldı. 2008 yılından sonra hayata geçirilen düzenlemede gerçekleştirilen değişiklikler yüzünden özellikle enflasyondaki dalgalanmalar nedeniyle emekli maaşlarında yıldan yıla büyük farklılıklar meydana geldiği vurgulandı.
Kararda yüksek enflasyonun olduğu bir yılı takip eden süreçte enflasyonun gerilemesi durumunda sonraki sene emekli olan çalışanların daha düşük emekli maaşı aldığı ve bunun 2024 yılı içinde geçerli olduğu kaydedildi. Aynı zamanda, Aralık 2024 döneminde emekli olmak için müracaat eden bir çalışanla aynı kişinin Ocak 2025 döneminde emekli olmak için müracaat etmesi halinde alacağı emekli maaşı arasında yüzde 30’a yakın bir farkın meydana gelebileceği ve bahse konu farkın gelecek yıllarda da sürebileceği belirtildi.
Tahsis talep tarihine bağlı olarak meydana gelen ilgili farkın mevzuata uygun hesaplama yöntemlerinden kaynaklanmasına rağmen oluşan sonuç nedeniyle hakkaniyet ilkesine uygun olmadığına karar veren KDK, emekli maaşlarının bir önceki sene bağlanan maaşlardan daha düşük olmamasına ilişkin kanuni bir düzenleme yapılması gerektiğini tavsiye etti.
BAKANLIK VE SGK’YA TAVSİYE
Bunun yanı sıra, yıl içinde gerçekleştirilen seyyanen ve ek zamların sonraki senelerin emekli maaşı hesaplamalarında kullanılmamasının adaletsizliğe neden olduğuna vurgu yapılarak, bu zamların maaş hesaplamalarına eklenmesinin çeşitli tarihlerde emekli olanlar arasındaki maaş farklarını düşüreceği kaydedildi.
Bahsi geçen kararda emekli maaşı hesaplama yönteminde kullanılan parametrelerin insanlarca kolay anlaşılabilir ve öngörülebilir olmamasının da problem oluşturduğunun altı çizilerek, sosyal güvenlik sistemine yönelik değişikliklerin daha şeffaf ve anlaşılır olması gerektiği bildirildi.
KDK, açıklanan gerekçelerle müracaatı kabul ederken, sadece tahsis talep tarihine bağlı olarak meydana gelen emekli maaşı farklarının oluşturduğu mağduriyetin sona erdirilmesi amacıyla Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile SGK’ya mevzuatta düzenleme gerçekleştirilmesine ilişkin tavsiyede bulundu.
